Gouden Eeuw oen de Noordelijke Nederlanden zich aan het eind van de 16e eeuw hadden losgewurmd uit de greep van de Habsburgs en een zelfstandige staat waren geworden, brak een tijd van grote welvaart aan. De koopmansgeest regeerde, Holland kocht en verkocht over de hele wereld. Leiden was in die tijd beroemd om zijn lakenindustrie. Door deze rijkdom breidde de stad zich snel en steeds verder uit en werden de rijke huizen gebouwd die nog steeds te bewonderen zijn aan grachten zoals het Rapenburg. Maar ook de talloze hofjes verwijzen naar de toenmalige rijkdom van de stad; veel kooplieden lieten deze oudedagsvoorziening voor arme mensen bouwen om zo hun plaats in de hemel veilig te stellen. Veel beroemde schilders, waaronder Rembrandt van Rijn, woonden en werkten in de stad met het bloeiende kunstleven. De functie van marktplaats, zoals Leiden die al in de Middeleeuwen had, werd belangrijker en de bouw van stad met zijn waterwegen stond vooral in het teken van economische bloei.